คดียาเสพติด คือคดีอาญาที่เกี่ยวข้องกับการกระทำที่ผิดกฎหมายเกี่ยวกับยาเสพติด เช่น การผลิต ครอบครอง จำหน่าย นำเข้า หรือเสพยาเสพติด ซึ่งในประเทศไทยจะถูกควบคุมตามกฎหมายหลักคือ ประมวลกฎหมายยาเสพติด พ.ศ. 2564 และกฎหมายที่เกี่ยวข้องอื่น ๆ

ตัวอย่างการกระทำที่เข้าข่ายคดียาเสพติด

1. เสพยาเสพติด
   เช่น เสพยาบ้า ไอซ์ กัญชา (ในกรณีที่ผิดเงื่อนไขกฎหมาย)

2. ครอบครองยาเสพติด
   มีไว้ในครอบครองโดยไม่ได้รับอนุญาต แม้ไม่ได้ขายก็ถือว่าผิด

3. ครอบครองเพื่อจำหน่าย
   ถ้ามีปริมาณมาก ศาลอาจสันนิษฐานว่าเตรียมขาย

4. จำหน่ายหรือค้ายาเสพติด

5. ผลิต นำเข้า หรือส่งออกยาเสพติด

ตัวอย่างยาเสพติดที่พบในคดีบ่อย

• ยาบ้า

• ไอซ์ (เมทแอมเฟตามีน)

• เฮโรอีน

• โคเคน

• เคตามีน

• ฝิ่น

โทษของคดียาเสพติด (โดยสรุป)

โทษขึ้นอยู่กับ ชนิดยาเสพติด + ปริมาณ + พฤติการณ์ เช่น

• เสพยาเสพติด
  อาจถูกจำคุกหรือส่งเข้าบำบัด

• ครอบครองเพื่อเสพ
  จำคุก / ปรับ หรือเข้ารับการบำบัด

• ครอบครองเพื่อจำหน่าย / ค้ายา
  โทษหนัก เช่น จำคุกหลายปี ถึงจำคุกตลอดชีวิต

• ผลิตหรือนำเข้า
  อาจถึงขั้นจำคุกตลอดชีวิต

หน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับคดี

• สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามยาเสพติด (ป.ป.ส.)

• ตำรวจ

• ศาลยุติธรรม

• กรมราชทัณฑ์

💡 ปัจจุบันกฎหมายไทยเน้น “ผู้เสพเป็นผู้ป่วย” มากขึ้น โดยบางกรณีจะส่งเข้ารับการ บำบัดแทนการจำคุก

1. โทษคดียาบ้า (ตามจำนวนเม็ด)

ยาบ้าอยู่ในประเภท เมทแอมเฟตามีน ซึ่งเป็นยาเสพติดให้โทษร้ายแรง

🔹 ครอบครองเพื่อเสพ

• ไม่เกิน 5 เม็ด
  ศาลมักมองว่าเพื่อเสพ
  👉 อาจส่ง บำบัด หรือจำคุกไม่เกิน 1 ปี หรือปรับ

🔹 ครอบครองเกินเพื่อเสพ (สงสัยว่าเพื่อจำหน่าย)

• 6 – 14 เม็ด
  ศาลพิจารณาพฤติการณ์ เช่น มีถุงแบ่งขายไหม
  👉 โทษจำคุก 1 – 10 ปี และปรับ

🔹 ครอบครองจำนวนมาก (เข้าข่ายจำหน่าย)

• 15 เม็ดขึ้นไป
  กฎหมายมักสันนิษฐานว่า มีไว้เพื่อจำหน่าย

  👉 โทษโดยทั่วไป

  • จำคุก 2 – 20 ปี

  • ปรับ 200,000 – 2,000,000 บาท

🔹 ถ้าเป็นผู้ค้า / ขายจริง

• จำคุก 5 ปี – ตลอดชีวิต

---

2. คดียาเสพติด “ประกันตัวได้ไหม”

ส่วนใหญ่ประกันตัวได้ แต่ขึ้นอยู่กับปัจจัย เช่น

• ปริมาณยา

• มีประวัติหรือไม่

• หลักทรัพย์

• พฤติการณ์การกระทำ

ตัวอย่าง

หลักทรัพย์ประกันอาจอยู่ประมาณ
20,000 – หลายแสนบาท

---

3. ขั้นตอนคดี ตั้งแต่จับกุม → ศาล

1️⃣ จับกุม

ตำรวจจับกุมและตรวจยึดยา

2️⃣ สอบสวน

พนักงานสอบสวนสอบปากคำ
ส่งตรวจสารเสพติด

3️⃣ ฝากขัง

ถ้าคดีร้ายแรง ตำรวจจะขอศาล ฝากขัง

4️⃣ ยื่นประกัน

ญาติหรือทนายความสามารถยื่น ประกันตัว

5️⃣ ส่งฟ้องศาล

อัยการส่งคดีไปศาล

6️⃣ พิจารณาคดี

ศาลจะพิจารณา

• รับสารภาพ → ลดโทษ 1/2

• สู้คดี → ศาลสืบพยาน

7️⃣ พิพากษา

ศาลตัดสิน

• จำคุก

• รอลงอาญา

• หรือบำบัด

---

4. ถ้ารับสารภาพ

ส่วนใหญ่โทษจะ ลดครึ่งหนึ่ง

ตัวอย่าง
ศาลกำหนด 4 ปี → เหลือ 2 ปี

---

5. สิ่งที่ศาลใช้พิจารณาโทษ

• จำนวนเม็ด

• แบ่งถุงขายหรือไม่

• มีอุปกรณ์เสพ

• เคยต้องโทษไหม

• รับสารภาพไหม